Liên hệ quảng cáo Quảng bá thương hiệu doanh nghiệp đến hàng triệu độc giả

Rau rừng tháng 3

Sau một mùa đông giá rét, hanh khô, mùa xuân về mang đến những cơn mưa và độ ẩm thích hợp, đó chính là lúc cây cối cỗi cằn bỗng trổ mầm xanh lá, rồi ra hoa đậu quả. Cuối xuân đầu hạ, búp non đã đủ độ ngon, cọng xanh đã đủ độ giòn, hoa trái căng đầy hương vị. Đối với người dân miền núi, đó là thời điểm nguồn thực phẩm dồi dào nhất, là lúc rau rừng sẵn sàng dâng hiến hương vị đất trời đã hội đủ trong từng ngọn cây, búp lá.

Rau rừng

Nếu ai đã từng thưởng thức dù chỉ một lần, cũng khó có thể quên được hương vị của những lá, những hoa, những trái quả đồng rừng. Cũng chẳng biết từ khi nào, đồng bào miền núi đã biết lấy những ngọn rau rừng để chế biến thành nhiều món ngon độc đáo… Chưa kể, nhiều thứ rau rừng bình dị làm nay đã thuộc hàng đặc sản.

Món rau rừng đầu tiên mà tôi được nếm là rau dớn xào tỏi ở Trạm Tấu, Yên Bái. Thoạt nhìn dớn chả khác dương xỉ mọc hoang ở ven bờ bụi. Miếng đầu thì thấy dơn dớt, chan chát, miếng thứ hai lại thấy ròn ròn và sau miếng thứ ba, khi đã cảm nhận được vị lạ của rau thì chỉ muốn tham lam gắp mãi. Sau khi nhấp một ngụm rượu ngô thật to thì tôi mới được gia chủ người Mông giải thích: Dớn mọc dày đặc trong rừng, mưa xuống nắng lên là lúc dớn đua nhau mọc đọt lá non tơ khi đó chỉ việc hái dớn về luộc, xào tỏi và cả phơi khô để giữ cho những mùa sau, có khách quý mới mang ra thết đãi. Vì thế, nếu muốn ăn dớn tươi còn đọng nguyên vị giòn ngọt của rừng thì phải đến đúng mùa và thời điểm rau dớn ăn ngon nhất là sau mùa lụt cho đến cuối mùa xuân.

Rau ngót rừng

Một lần chúng tôi đến Sơn La trong cái rét tê tái cuối năm. Sương mù giăng kín trên đỉnh Tà Xùa, không có lấy một chút màu xanh và tất yếu rau xanh không có lấy một cọng. Người bạn đồng hành rút kinh nghiệm, lần sau mình sẽ đi vào mùa xuân. Ví như mùa xuân về Điện Biên quê bạn, lúc đó đất trời tuyệt đẹp và sẽ được thưởng thức món nộm rau rừng. Nộm rau xứ này được trộn bởi nhiều loại rau như păc hãy, rau cải làn,… và không thể thiếu thứ búp non và hoa ban tinh khiết chắc chắn chỉ có vào mùa xuân.

Rau rừng vốn cũng theo một quy luật chung mùa nào thức nấy. Nhưng mùa rau rừng phong phú và thơm ngon nhất chính là cuối xuân, đầu hạ. Vào thời điểm này, thiên nhiên khoản đãi con người biết bao món ngon từ cây cỏ, hoa trái. Thứ rau rừng đặc trưng nhất phải kể đến là măng. Nó là mầm của cây vầu, nứa, mai, trúc, sặt, lay… Măng như thể chúa tể rau rừng bởi sự có mặt ở khắp nơi, bởi sự phong phú về chủng loại và sự đa dạng về hương vị, ngọt cũng có đắng cũng có… Mùa xuân, cây cối nảy lộc đâm chồi, từng búp măng ủ sâu trong đất cũng bắt đầu bật lên khỏi mặt đất, ngoảnh lại đến cuối xuân, có thể tha hồ vào rừng đào hái măng rồi. Măng nướng chấm chẳm chéo, măng đắng luộc chín chấm mẻ, măng sặt xào… ăn một lần thì nhớ mãi. Tôi có anh bạn thích phượt Tây Bắc, măng ngọt không yêu lại phải lòng thứ măng đắng. Năm nào vào độ cuối xuân, anh cũng thu xếp một chuyến lên Tây Bắc, thưởng ngoạn phong cảnh núi rừng và lúc về chẳng quên dừng lại ở Yên Bái hay Lào Cai để mua măng đắng. Anh cứ mua luôn cả gùi để chia cho bạn bè và tất nhiên không thể thiếu dành một phần cho mình. Bí quyết chế biến măng đắng của anh cũng thật đơn giản, thứ nhất luộc chấm mẻ chua, thứ hai thái mỏng xào thịt bò. Nhưng anh quả quyết ngon nhất vẫn là ăn tại trận, do đồng bào chế biến. Có lẽ măng tươi còn nguyên hương vị kết hợp với những gia vị độc đáo của vùng núi nên sẽ ngon hơn hẳn.

Măng rừng

Cứ nơi nào có vầu, có nứa, có mai, có trúc… là có măng rừng. Nhưng một số loại rau khác có khi chỉ mọc đặc biệt mọc ở một nơi nào đó, hoặc chỉ nhiều và ngon ở một vùng nhất định. Như rau sắng còn gọi là rau ngót rừng, có mặt ở nhiều vùng, nhưng nhiều nhất ở Sơn La và ngon nhất là vào đầu hạ. Hay rau củ khởi nổi tiếng chỉ có ở Sa Pa, Lào Cai, mùa đông lụi, mùa xuân lại lên hoàn toàn hoang dã trên độ cao gần 2.000m. Món rau này được coi là thang thuốc nam dành để bồi bổ sức lực cho phụ nữ vùng cao sau kỳ sinh đẻ. Ở Phước Sơn, Quảng Nam lại có một thứ rau độc đáo mang vị thuốc Bắc và cũng là bài thuốc có tác dụng trị thấp khớp, nhức mỏi xương cốt… ấy là rau lủi. Vào cuối xuân, ngọn rau lên những đọt non ánh đỏ tựa như hoa với vị ngọt thanh dễ chịu. Nghe nói giờ chỉ những người giỏi đi núi, vào tận trong rừng sâu mới có thể tìm được loại rau đặc biệt này. Cũng vào thời điểm này, ở vùng cao Hà Giang, Tuyên Quang, người Mông, Dao, Tày… lại đi hái lá mật vịt hay còn gọi là cây rau đắng mọc nơi khe núi, ven rừng. Lá đắng có thể nấu như rau tươi hoặc phơi khô để dành.

Ngồng cải

Cũng ở vùng núi phía Bắc, khi tiết trời ấm áp, rau bò khai mọc hoang vươn ngọn tươi non mơn mởn đón nắng mặt trời. Bò khai có hương vị đặc biệt, giòn và ngọt không thể trộn lẫn và là đặc sản nổi tiếng của Bắc Kạn. Đồng bào nơi đây thường nấu bồ khai kết hợp với nhiều thứ rau rừng khác, một ít tôm, cá bắt được dưới sông, suối để tạo nên một món canh rau đậm chất núi rừng và cực kỳ bổ dưỡng. Còn vùng núi Trường Sơn, lại có rau nhíp, díp hay còn gọi rau ranh cũng mọc hoang dã, đọt non có màu đỏ, cuống lá màu xanh, khi chín có vị dẻo, thơm. Nghe nói rau nhíp thơm ngon bổ dưỡng và là thức ăn ưa thích của tê giác, voi, nai, voọc… Món canh thụt trứ danh của vùng đất này được nấu từ cà trắng, bồ ngót, lá lốt, dây lạc tiên, măng rừng, đọt mây, đọt đoác… cá suối và không thể thiếu lá nhíp. Tôi chưa được nếm thứ canh ấy nhưng đã nghe nhiều người nói về nó, món canh mang đủ các vị đắng, cay, ngọt, bùi, béo và còn được gọi bằng một cái tên rất hay “canh đại ngàn”.

Ảnh minh họa

Tháng 3, khắp núi rừng nào măng, dớn, nào sắng, càng cua, tàu bay…., có loại chỉ biết gọi chung chung là rau rừng. Cách chế biến cũng thật phong phú, đơn giản có, cầu kì có, nào hấp, nào luộc, nấu canh, trộn nộm, cũng có thể xào hay muối chua…, thậm chí có món phải 8, 9 thứ rau, trái như hội tủ đủ cả hương vị. Với những biến tấu ấy, rau rừng đã trở thành nét ẩm thực riêng biệt và hấp dẫn vô cùng.

Tháng 3 mùa con ong đi lấy mật/
Mùa con voi xuống sông hút nước/
Mùa em đi phát rẫy làm nương/
Anh vào rừng đặt bẫy cài chông…
Và đó cũng chính là mùa tuyệt nhất để thưởng thức rau rừng.

Theo TDV

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
Rau rừng tháng 3, 5.0 out of 5 based on 1 rating

Bình luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


DMCA.com